قطعی اینترنت بینالملل لزوماً سایت شما را از گوگل حذف نمیکند، اما اگر ربات گوگل نتواند به سرور شما برسد، صفحاتی که قبلاً ایندکس شدهاند ظرف چند روز از ایندکس حذف میشوند. این را خود گوگل در مستنداتش میگوید. پس مهمترین کار برای سئو در قطعی اینترنت، رساندن ربات به سایت و آمادهشدن پیش از اختلال است، نه تغییر دادن سایت وسط آن.
این راهنما سه چیز را روشن میکند: دقیقاً چه خطری سئوی شما را تهدید میکند، چه چیزی در اختیار خودتان است، و قبل، حین و بعد از اختلال چه باید کرد. ما این مسئله را در سطح زیرساخت هاست حل کردهایم و برای هر ادعا روش بررسی را هم میگوییم تا لازم نباشد حرف ما را بدون سنجش بپذیرید.
اگر هنوز نمیدانید سایتتان از نظر وابستگی به سرویسهای خارجی کجاست، اول نمرهی آمادگی را در مقالهی چکلیست آمادهسازی سایت برای قطعی اینترنت بگیرید و بعد به این مقاله برگردید.
جواب کوتاه: سه قدم برای سئو در قطعی اینترنت
قطعی اینترنت با سئوی سایت چه میکند؟
قطعی اینترنت بهخودیخود جایگاه شما را عوض نمیکند؛ آنچه سئو را تحت تأثیر قرار میدهد این است که ربات گوگل بتواند به سایت برسد یا نه. اگر برسد، معمولاً اتفاق خاصی نمیافتد. اگر نرسد، مستندات گوگل رفتار مشخصی را شرح میدهد.
آیا قطعی اینترنت باعث حذف سایت از گوگل میشود؟
اگر ربات گوگل نتواند به سایت برسد، بله: صفحاتی که قبلاً ایندکس شدهاند ظرف چند روز از ایندکس حذف میشوند؛ اگر برسد، نه. طبق مستندات گوگل دربارهی خطاهای شبکه و DNS، گوگل خطاهای شبکه و DNS را مثل خطاهای سرور میبیند، خزش فوراً کند میشود و URLهای ایندکسشدهای که در دسترس نیستند ظرف چند روز از ایندکس خارج میشوند.
برای خطاهای 5xx هم گوگل میگوید URLهای ایندکسشده فعلاً در ایندکس میمانند، ولی در نهایت حذف میشوند (مستندات گوگل دربارهی کدهای وضعیت). یعنی زمان مهم است: هرچه دسترسی ربات طولانیتر قطع باشد، ریسک بیشتر میشود.
عدد دقیقی برای «چند روز» نمیدهیم، چون گوگل هم عدد مشخصی نداده است. هر منبعی که زمان دقیق وعده میدهد باید مدرکش را نشان بدهد.
یکی از اولین پیامهایی که بعد از هر اختلال به پشتیبانی هاست میرسد این است: «رتبهام پرید؟». پاسخ ما همیشه با یک سؤال شروع میشود: کدام افت؟ ترافیک، رتبه یا آمار؟
اگر سرور سایت در ایران باشد، ربات گوگل به آن میرسد؟
بستگی به مسیر شبکهی میزبان شما دارد، نه به تنظیمات وردپرس. سرور داخلی برای کاربران داخل کشور در دسترس است، اما Googlebot از بیرون میآید؛ اگر آن مسیر ورودی بسته شود، ربات نمیتواند سایت را بخزد.
در منابع فارسی این حوزه معمولاً سه راه دیده میشود: CDN، GeoDNS و معماری دو سرور. در ادامه هر سه را، کنار دو گزینهی دیگر (هاست داخلی بدون ترفند و زیرساخت میزبان با DNS مستقل)، بیطرفانه مقایسه میکنیم. اولین چیزی که در هر بررسی میپرسیم این است: ربات گوگل از کدام مسیر میرسد؟
چهار مزیت قابلبررسی؛ هر کدام یک روش راستیآزمایی دارد. به حرف ما اعتماد نکنید؛ بسنجید.
در هاستهای فننگارهاست، دسترسی رباتهای گوگل به سایت حتی در اختلال اینترنت بینالملل برقرار است.
چطور بسنجید: با روش بخش «چطور بفهمیم ربات گوگل به سایت میرسد؟» (پایینتر) خطوط Googlebot را در لاگ سرویس خودتان ببینید.گواهی Let’s Encrypt از سیپنل فعال و خودکار تمدید میشود؛ این روند حتی در اختلال هم برقرار است.
چطور بسنجید: تاریخ انقضای گواهی را در جزئیات گواهی مرورگر ببینید و چند هفته بعد دوباره مقایسه کنید.روی همهی سرویسها فعال است؛ برای دسترسی ربات گوگل نیازی به هاست اروپایی، GeoDNS یا CDN خارجی نیست.
چطور بسنجید: از پشتیبانی بخواهید مسیر DNS سرویس شما را مرحلهبهمرحله توضیح دهد.اگر وسط اختلال به بررسی لاگ یا تنظیمات نیاز داشتید، تیم فنی شبانهروز پاسخ میدهد.
چطور بسنجید: همین حالا یک تیکت آزمایشی بزنید و زمان پاسخ را ببینید.رتبه را تضمین نمیکنیم؛ فقط مسیر دسترسی و زیرساخت را قابلبررسی میکنیم. اگر بخواهید همهی اینها را ۱۰ روز بدون ریسک امتحان کنید، گارانتی ۱۰ روزهی بازگشت وجه این امکان را میدهد (شرایط در صفحهی سرویس). زیرساخت DNS Cluster فننگارهاست
افت ترافیک، افت رتبه یا افت آمار؟ سه مشکل متفاوت
این سه افت با هم فرق دارند: افت ترافیک یعنی کاربر کمتری میرسد، افت رتبه یعنی گوگل جایگاه صفحه را عوض کرده، و افت آمار یعنی ابزار تحلیل شما داده نمیگیرد. بیشتر صاحبان سایت هر سه را «افت سئو» مینامند و برای همین درمان اشتباه میکنند.
برای تشخیص سریع، الگوی خودتان را از ابزار زیر انتخاب کنید. این یک قاعدهی سرانگشتی است و جای بررسی دقیق دادهها را نمیگیرد.
سئو در اینترنت ملی با قطعی کامل چه فرقی دارد؟
برای ربات گوگل تفاوت زیادی ندارد: در هر دو حالت ورود از بیرون ایران دشوار یا بسته است. تفاوت اصلی برای کاربر داخلی است؛ در اینترنت ملی معمولاً سایتهای داخلی هنوز از داخل کشور باز میشوند. به همین دلیل مراقب باشید «سایت از داخل باز میشود» را با «ربات گوگل به سایت میرسد» اشتباه نگیرید.
در سئو در قطعی اینترنت چه چیزی در اختیار شماست؟
بخشی از سئوی شما در اختیار خودتان است، بخشی در اختیار میزبان، و بخشی را هیچکس کنترل نمیکند. جدول زیر این سه را جدا میکند تا انرژیتان را روی چیزهای درست بگذارید.
| عامل | در اختیار کیست؟ | شما چه کنید؟ |
|---|---|---|
| اینترنت بینالملل | هیچکس از ما | آماده شوید؛ نگران نشوید. |
| مسیر دسترسی ربات گوگل به سرور | میزبان و ساختار DNS | از میزبان بپرسید و لاگ را بررسی کنید. |
| سرعت و پایداری پاسخ سرور | شما و میزبان | اندازه بگیرید و بهینه کنید. |
| نقشهی سایت و ساختار لینکها | شما | سالم نگه دارید. |
| کیفیت و بهروز بودن محتوا | شما | طبق برنامهی عادی ادامه دهید. |
| زمان بازگشت رتبه و ایندکس | گوگل | عدد وعده ندهید؛ پایش کنید. |
| آمار ابزارهای تحلیل خارجی | ابزار و وابستگیهای سایت | ابزار داخلی کنارش بگذارید. |
قبل از قطعی اینترنت برای حفظ سئو چه کنیم؟
مهمترین کارها پیش از شروع قطعی انجام میشود، چون وقتی اختلال شروع شد، بخشی از ابزارها از جمله Search Console ممکن است برای شما باز نشود. این بخش اصلی مقاله است؛ اگر فقط یک بخش را میخوانید، همین را بخوانید.
اول از Search Console خروجی بگیرید
همین امروز از Search Console خروجی بگیرید یا اسکرینشات ذخیره کنید. گزارشهایی که باید نگه دارید: عملکرد (نمایش، کلیک، موقعیت)، ایندکس صفحات و آمار خزش.
این فایلها «خط پایه» شما هستند. بدون آنها بعد از اختلال نمیتوانید بگویید افت واقعی بوده یا نوسان عادی.
خروجی را در یک پوشهی محلی نگه دارید، نه فقط در فضای ابری یا مرورگر. اگر اینترنت بینالملل قطع شود، همان پوشه چیزی است که دستتان میماند.
سرعت و پایداری سرور را اندازه بگیرید
سرور کند در شرایط اختلال بدتر هم میشود، پس اندازهگیریاش را از قبل شروع کنید. زمان پاسخ اولیه (TTFB) و خطاهای سرور را روی چند صفحهی مهم در ساعتهای مختلف ثبت کنید. گوگل میگوید خطاهای 5xx و ۴۲۹ باعث کند شدن خزش میشوند؛ پس سروری که از قبل خطا میدهد، در اختلال بیشتر آسیب میبیند.
نقشهی سایت و لینکسازی داخلی را سالم نگه دارید
نقشهی سایت باید فقط صفحات واقعی و قابلایندکس را داشته باشد. فایل sitemap.xml را باز کنید و ببینید آدرس حذفشده، ریدایرکتشده یا noindex در آن نیست. راهنمای ساخت و ارسال نقشهی سایت را در مقالهی «نقشهی سایت (Sitemap) در وردپرس» بخوانید.
صفحات مهم را با لینک داخلی به صفحهی اصلی نزدیک نگه دارید. ساختار لینک تمیز مسیر خزش را سادهتر میکند؛ جزئیاتش در «لینکسازی داخلی در وردپرس» آمده است.
کدام تغییرها را قبل از اختلال نباید انجام داد؟
قبل از اختلال، تغییرهای دستهجمعی ساختار سایت را متوقف کنید. تغییر آدرسها، تغییر canonical یا دستزدن به robots.txt اگر همزمان با اختلال باشد، علت مشکل بعدی را غیرقابلتشخیص میکند. اگر تغییری لازم است، چند هفته زودتر انجام دهید یا به بعد از بازگشت ثبات موکول کنید.
برای حفظ سئو در قطعی اینترنت به CDN یا GeoDNS نیاز داریم؟
نه، CDN یا GeoDNS شرط الزامی نیست؛ شرط واقعی این است که ربات گوگل بتواند از مسیری به سایت شما برسد. هر رویکرد هزینه و محدودیت خودش را دارد و جدول زیر پنج رویکرد را کنار هم میگذارد.
| رویکرد | چطور کار میکند | محدودیتها | وقتی منطقی است |
|---|---|---|---|
| هاست داخلی بدون ترفند | سرور در ایران است و کاربر داخلی مستقیم به آن میرسد. | ربات گوگل فقط تا وقتی مسیر ورودی باز است به سایت میرسد. | مخاطب عمدتاً داخلی است و ریسک را میپذیرید. |
| CDN | نسخهی کششدهی صفحات از نقاط مختلف ارائه میشود. | وابستگی به سرویس خارجی، هزینه، و تنظیم دقیق کش و canonical. | محتوای عمدتاً ایستا یا مخاطب بینالمللی. |
| GeoDNS | بسته به موقعیت کاربر، او را به سرور متفاوتی هدایت میکند. | نیاز به دو سرور و مدیریت هر دو؛ هزینه. | وقتی از قبل سرور داخلی و خارجی دارید. |
| دو سرور با همگامسازی | یک نسخه برای داخل و یک نسخه برای خارج. | همگامسازی محتوا و بکاپ، خطر محتوای تکراری، هزینه. | سایتهای بزرگ با تیم فنی. |
| زیرساخت میزبان با DNS مستقل | میزبان خودش مسیر DNS و دسترسی ربات را مدیریت میکند. | به توانایی واقعی میزبان وابسته است و باید راستیآزمایی شود. | وقتی نمیخواهید معماری خودتان را پیچیده کنید. |
اگر قصد دارید دو نسخه از سایت داشته باشید، تنظیم درست canonical حیاتی است؛ وگرنه ممکن است دو نسخه با هم رقابت کنند. ما رویکرد پنجم را انتخاب کردهایم و در بخش بعد، همراه با روش بررسیاش توضیح میدهیم.
از میزبان چه بپرسیم؟ هفت سؤال
قبل از انتخاب یا تمدید هاست، این هفت سؤال را از میزبان بپرسید؛ جواب مبهم هم خودش یک جواب است. از ما هم بپرسید؛ پاسخ ما را در بخش «برای همین مسئله، زیرساخت فننگارهاست چه میکند؟» بالاتر دیدید.
- در اختلال اینترنت بینالملل، رباتهای گوگل به سایت من میرسند؟ دلیلش چیست؟
- چطور خودم میتوانم این را در لاگها ببینم؟
- DNS من به سرویسی وابسته است که در اختلال از دسترس خارج میشود؟
- تمدید SSL در اختلال چطور انجام میشود؟
- بکاپها کجا نگهداری میشوند و من به آنها دسترسی دارم؟
- پشتیبانی در اختلال چقدر سریع پاسخ میدهد؟
- گزارش آپتایم و خطاهای سرور را میتوانم ببینم؟
یک پاسخ خوب هم ادعا دارد و هم روش بررسی. فهرست کاملتر انتخاب میزبان را در مقالهی «انتخاب هاست در زمان قطعی اینترنت» میبینید.
چطور بفهمیم ربات گوگل به سایت میرسد؟
با خواندن لاگ دسترسی سرور میفهمید: هر بار که Googlebot به سایت میرسد، یک خط در لاگ ثبت میشود. اگر در بازهی اختلال خطهایی با Googlebot و کد وضعیت ۲۰۰ یا ۳۰۴ میبینید، ربات رسیده است. این روش را گامبهگام روی خودتان هم میتوانید اجرا کنید.
- لاگ را بگیرید: در cPanel از بخش Metrics گزینهی Raw Access را باز کنید، فایل لاگ دامنه را دانلود و از حالت فشرده خارج کنید. فرض کنید نامش access.log شد.
- خطهای Googlebot را پیدا کنید (دستور زیر را در ترمینال اجرا کنید یا فایل را در یک ویرایشگر متن جستوجو کنید).
- مطمئن شوید ربات واقعاً گوگل است: بعضی رباتها خودشان را Googlebot معرفی میکنند ولی نیستند.
- کد وضعیت هر خط را بخوانید: ۲۰۰ و ۳۰۴ یعنی دسترسی؛ ۵xx یا قطع اتصال یعنی مشکل.
grep -i googlebot access.log | tail -n 20
برای گام سوم، طبق راهنمای رسمی گوگل برای تأیید درخواستها یک جستوجوی معکوس DNS روی IP هر خط انجام دهید و ببینید نام دامنهی نتیجه googlebot.com، google.com یا googleusercontent.com است. بعد روی همان نام یک جستوجوی مستقیم بزنید و ببینید دوباره به همان IP میرسد یا نه.
host IP_ADDRESS
host HOSTNAME_FROM_PREVIOUS_STEP
نبودن خط در بازهی اختلال، قطعیت نمیدهد؛ ممکن است خزش کم بوده باشد. برای همین لاگ روزهای عادی را هم کنارش بگذارید. در اختلال ممکن است خود دستور host هم جواب ندهد؛ بنابراین این بررسی را از همین حالا یک بار انجام دهید و خروجیاش را نگه دارید.
ادعای ما این است که در هاستهای فننگارهاست، دسترسی ربات گوگل به سایت حتی در اختلال اینترنت بینالملل برقرار است. روش بالا را روی لاگ خودتان اجرا کنید و نتیجه را با ادعای ما مقایسه کنید؛ برای اینکه صادقانه بسنجید، همین را از هر میزبانی بخواهید.
جزئیات بیشتر این بررسی، از جمله خواندن خطاهای رایج، در مقالهی «بررسی دسترسی Googlebot به سایت» آمده است.
در حین قطعی اینترنت چه کنیم و چه نکنیم؟
در حین اختلال، رصد کنید و دست نزنید. بیشتر آسیبها از دستزدنهای ساعت اول میآید، نه از خود اختلال.
در قطعی اینترنت چه چیزهایی را رصد کنیم؟
سه چیز را رصد کنید و هرکدام یک سؤال را جواب میدهد: لاگ دسترسی برای Googlebot (ربات میرسد؟)، پیامهای خطا در Search Console اگر باز میشود (گوگل خطا میبیند؟)، و آپتایم سایت از داخل ایران (کاربر داخلی سایت را میبیند؟).
چه اشتباههایی سئو را بدتر میکند؟
بدترین اشتباه، تغییر دادن سایت از سر نگرانی است. طبق مستندات گوگل، URLهایی که کد ۴xx (بهجز ۴۲۹) برمیگردانند از ایندکس حذف میشوند؛ پس صفحهی موقتاً غیرقابلدسترس را با 404 یا 410 نشان ندهید.
- حذف صفحه یا برگرداندن ۴۰۴ و ۴۱۰ برای صفحهای که فقط موقتاً در دسترس نیست.
- ریدایرکت یا تغییر آدرس انبوه.
- افزودن noindex یا تغییر robots.txt از سر نگرانی.
- تغییر نقشهی سایت یا جابهجایی دامنه همزمان با اختلال.
- مقایسهی عجولانهی آمار در روز اول، بدون خط پایه.
اگر مجبور شدیم سایت را موقتاً ببندیم، چه کدی بدهیم؟
برای بستن کوتاهمدت، کد 503 منطقیتر از ۴۰۴ است. طبق مستندات گوگل، خطاهای ۵xx باعث کند شدن موقت خزش میشوند و URLهای ایندکسشده فعلاً نگه داشته میشوند، در حالی که ۴xx باعث حذفشان میشود.
اما ۵۰۳ هم راهحل بلندمدت نیست. همان مستندات میگوید URLهایی که مدام خطای سرور میدهند هم در نهایت از ایندکس حذف میشوند.
در قطعی اینترنت محتوا منتشر کنیم؟
بله، انتشار محتوا را طبق برنامهی عادی ادامه دهید، اما انتظار ایندکس فوری نداشته باشید. اگر ربات به سایت نمیرسد، محتوای جدید فعلاً فقط برای کاربران داخلی دیده میشود. برای «جبران» هم انتشار انبوه نکنید.
بعد از وصل شدن اینترنت چه کنیم؟ بازیابی رتبه و ایندکس
بعد از وصل شدن اینترنت، اول دادهها را با خط پایه مقایسه کنید و بعد، نه قبل از آن، اقدام کنید. طبق مستندات گوگل، وقتی سرور دوباره با کد ۲xx پاسخ بدهد، نرخ خزش تدریجی بالا میرود؛ یعنی بازگشت فوری نیست.
- گزارشهای Search Console را با خروجی قبلی مقایسه کنید.
- نقشهی سایت (sitemap.xml) را دوباره ارسال کنید.
- چند صفحهی مهم را با ابزار بررسی URL تست کنید.
- خطاهای سرور و DNS را رفع کنید.
- چند هفته نمایش، موقعیت و صفحات ایندکسشده را پایش کنید.
برای «تسریع خزش» دکمهی جادویی وجود ندارد؛ گوگل ابزار رسمی برای افزایش دستی نرخ خزش ارائه نمیدهد و مسیر درست، سالمبودن سایت و صبر است. گامهای کاملتر را در مقالهی «بازیابی رتبه و ایندکس بعد از وصل شدن اینترنت» میخوانید.
چکلیست سئو در قطعی اینترنت با قابلیت تیکزدن: قبل، حین، بعد
همهی آنچه گفتیم در ۲۰ مورد خلاصه شده است. هر مورد را که انجام دادید تیک بزنید؛ پیشرفت شما در همین مرورگر ذخیره میشود.
قبل از قطعی
حین قطعی
بعد از وصل شدن
جمعبندی: سئو در قطعی اینترنت در یک نگاه
سئو در قطعی اینترنت یعنی رساندن ربات گوگل به سایت، گرفتن خط پایه پیش از اختلال، و دستنزدن به سایت وسط آن. هر سه کار در اختیار خود شماست، بهجز مسیر دسترسی ربات که به زیرساخت میزبان بستگی دارد؛ برای همین سؤال از میزبان را جدی بگیرید.
اگر پایداری سایتتان را در کل (نه فقط سئو) بسنجید، «تداوم سایت در اختلال اینترنت بینالملل» نقشهی همهی حوزههاست. جزئیات زیرساخت ما را هم در صفحهی زیرساخت DNS Cluster فننگارهاست میبینید.
میخواهید زیرساخت سایتتان را با همین روشها بسنجید؟
ادعای ما را با لاگ خودتان بسنجید. اگر سؤالی بود، تیم پشتیبانی ۲۴ ساعته پاسخ میدهد و قبل از خرید هم میتوانید مشورت بگیرید.
سوالات متداول
آیا قطعی اینترنت باعث حذف سایتم از گوگل میشود؟
اگر ربات گوگل نتواند به سایت برسد، طبق مستندات رسمی گوگل صفحات ایندکسشده ظرف چند روز از ایندکس حذف میشوند؛ اگر ربات برسد، چنین چیزی انتظار نمیرود. همهچیز به مسیر دسترسی ربات به سرور بستگی دارد.
اگر سرورم در ایران است، ربات گوگل به آن میرسد؟
بستگی به مسیر شبکهی میزبان دارد. با خواندن لاگ دسترسی و جستوجوی خطهای Googlebot میتوانید خودتان بررسی کنید. در هاستهای فننگارهاست دسترسی رباتهای گوگل حتی در اختلال برقرار است.
برای حفظ سئو باید حتماً CDN بگیرم؟
نه؛ CDN یکی از چند راه است و شرط الزامی نیست. شرط واقعی این است که ربات گوگل بتواند از مسیری به سایت شما برسد. هر راه هزینه و محدودیت خودش را دارد.
Search Console در قطعی باز نمیشود؛ چه کنم؟
از قبل خروجی یا اسکرینشات بگیرید و در پوشهی محلی نگه دارید. در اختلال از لاگ دسترسی سرور و آپتایم داخلی استفاده کنید و بعد از وصل شدن اینترنت با خروجی قبلی مقایسه کنید.
رتبهی سایت بعد از قطعی چقدر طول میکشد تا برگردد؟
عدد قطعی نداریم و گوگل هم عددی نداده است. طبق مستندات گوگل، پس از بازگشت پاسخهای سالم، نرخ خزش تدریجی بالا میرود. بعد از اتصال دادهها را با خط پایه مقایسه و چند هفته پایش کنید.





